انساني تھذيب ۽ تمدن جي ڊگهي سفر ۾ انساني ٻولي رڳو ڳالهائڻ جو وسيلو ناھي رهي، پر اھا ھزارين سالن جي انساني شعور، ڏاھپ ڀريل تاريخي يادن، فڪري ارتقا ۽ قومي سڃاڻپ جو اھڙو بڻيادي ٿنڀو رهي آھي، جنھن کان…
اصل ۾ سنڌي ٻوليءَ اندر ھن جو ئي نالو گل آھي. جنھن کي عام طور تي اسان سڀ وري ”گلاب“ ڪري سڏيون. پر اھو اصل ۾ گلاب نہ پر گل آھي. ڇوتہ فارسي ٻوليءَ جي لفظ گلاب جي معنا آھي…
اھو ائين ئي آھي جيئن پاڻ وٽ ڪافي ٻول اھڙا ٿين جن پويان ”جِي“ يا ”ڪِي“ حالت اضافت طور ڪتب اچن، جيئن ”مُنھنجِي“ يعني ”مُون واري“، يا جيئن ”شاھ جِي“ يعني شاھ واري، ساڳيءَ رِيت ”سيٺارجا“ يعني سيٺارن جا، وغيرہ.…
اسين جنھن کي ڏير سڏيون سو آھي ”مڙس جو ڀاءُ“.جنھن کي ھندي، اڙدو سميت ھتان جون ٻيون ڪيئي ٻوليون وري ”ديور“ ڪري سڏين.صدين کان ٿيندو اھو پيو اچي تہ ڪنهن مهلا جي مڙس مرڻ تي ڪجهہ وقت گذرڻ کان مڙسھنس…
سڀ کان پھريون اھا ڳالهہ سمجهو تہ سنڌي ٻوليءَ ۾ ٻہ آواز ھڪٻئي ۾ ادل بدل ٿيندا رھندا آھن. تن ۾ ھڪ آھي ”س“ جو ۽ ٻيو آھي ”ھ“ جو. سنڌي ٻوليءَ ۾ انيڪ اھڙا ٻول آھن جن ۾ ”س“…
اٽي ڏڪر کيڏڻ مھل جيڪو رانديگر تيڪبو ھئو اھو لاپ ۾ اڇليل اٽيءَ کي واپس گِلَ ڏانھن چست ڪري اڇليندو ھئو. جيڪڏھن سندس اڇليل اٽي گل تي رکيل ڏڪر کي لڳي وئي تہ معنا راند وئي، پر جيڪڏھن صفا ڀر…
سنڌي ٻوليءَ ۾ ھن آواز واري اکر جو گهڻو تڻو تعلق پيار پريت سان گڏ ڌرتيءَ سان آھي. پ سان ٻين اکرن جيان اڪيچار جيڪي لفظ نڪرن ٿا تن ۾ ڌرتيءَ سان لاڳاپيل الائجي ڪيترا لفظ ان سان کي نڪرن…
ھي لفظ پنھنجي اندر ۾ ھڪ وڏي معنا ۽ پس منظر رکي ٿو. ٺيٺ سنڌيءَ ۾ ائين چئجي تہ ڪنوار جي وهانءَ کان اڳ جسماني طور تي ٺاھ ٺوه ۽ ان کي ذھني طور تي مڙس سان پريتڙي ڪرڻ جي…
اھو سوال الائي مسلسل منھنجي اندر ۾ ھُرندو آھي تہ اسان وٽ زرعي سماج ۾ اوائلي پوک وَسل، وَسر، بَسرَ جيڪو ھاڻي لکت ۾ ”بصر“ پيو لکجي، تنھن ۾ ”ص“ ڪٿان آيو ۽ اھو انت ۾ آھي ڇا؟ عربي ٻوليءَ…
سو اھو ٻول ”ڌر“، جتان ڌرتي ٿيو ھوندو وري جيئن گرم ٿئي تہ ڌرتتي؛ سو اھو ساڳيو ٻول ڪافي ٻولين ۾ صوتيات جي ھلڪي ڦلڪي ڦيري سان ساڳيو ئي مليو آھي. ڪٿي ڳرو آواز اڳ ۾ تہ ڪٿي وري پوءِ…
ٺيٺ سنڌي ٻوليءَ جي 3271 انھن مکيه لفظن کي جاچيو ويو جيڪي ”و“ جي آواز سان شروع ٿين ٿا، تہ عجيب نتيجو مليو. اسان کي 3092 اھڙا لفظ مليا جن جو لاڳاپو چرپر سان مليو. معنا جنھن ۾ زندگيءَ جو…
سن 1854ع ۾ ڪيپٽين جارج اسٽيڪ جيڪو سنڌي ٻوليءَ جو اوائلي ڪوش تيار ڪيو ھئو اھو ديواناگري لکت ۾ ھئو، جنھن کي بعد ۾ مانواري ڊاڪٽر فھميدہ حسين جن عربڪ پرسو لکت ۾ آڻي سنڌي ٻوليءَ جي بااختيار اداري پاران…