مصنوعي ذھانت ۽ سنڌي ٻولي – ھڪ چڀندڙ نوٽ
مصنوعي ذھانت جو ميدان ايڏو تہ وسيع، ايڏو تہ ڦھليل آھي جو ھن جي جديد ڍانچن کي ٺاھيندڙ بہ اُٺ پيرو ٺاھي ڇڏي ھليا ويا. اسان وٽ نوانوي سيڪڙو نو نو نو نو نو (99.99999%) ماڻهو مصنوعي ذھانت جي ”مصنوعات“…
Category سنڌي ٻولي
ھن ڀاڱي ۾ اوھان امر فياض جون لکيل اھي لکڻيون پڙھي سگهندا جيڪي ھُن انساني ٻولين ۽ خاص ڪري سنڌي ٻوليءَ، ان جي بڻ بڻياد، دنيا جھان ۾ ٿيندڙ ٻولين جي تحقيقن آڌار سنڌي ٻوليءَ جي قد ڪاٺ تي سائنسي انداز ۾ لکيون آھن. ھن ڀاڱي ۾ اوھان کي سنڌي ٻوليءَ قدامت بابت پڻ سٺو مواد ملي ويندو.
وڌيڪ پڙهومصنوعي ذھانت ۽ سنڌي ٻولي – ھڪ چڀندڙ نوٽ
وقت ٻڌائڻ بابت سنڌي لفظ ۽ انهن جو ڍنگ
جيڪڏھن انگ ھجي ”4:45“چار ڪلاڪ پنجيتاليھ منٽ تہ سادي نموني سان ائين چئبو: پوڻا پنج ڪلاڪ.ھاڻي وقت ٻڌائڻ وقت اڌ، سوا، اڍائي يا پوڻائپ جو سنڌي ٻوليءَ ۾ اصول ڇا آھي؟اھو سمجهو.ھڪ ڪلاڪ ۾ 60 منٽ آھن. سٺ کي 4…
سنڌي ٻوليءَ کي عالمگير ٻولي ڪرڻ لاءِ پنجابي ٻوليءَ جو ماڊل سمجهڻو پوندو
انساني تھذيب ۽ تمدن جي ڊگهي سفر ۾ انساني ٻولي رڳو ڳالهائڻ جو وسيلو ناھي رهي، پر اھا ھزارين سالن جي انساني شعور، ڏاھپ ڀريل تاريخي يادن، فڪري ارتقا ۽ قومي سڃاڻپ جو اھڙو بڻيادي ٿنڀو رهي آھي، جنھن کان…
لفظ ”شھزادي“ ۾ ”زاد“ جو بڻ بڻياد
انسان ھزارين سالن جي تھذيبي زندگيءَ ۾ لقائن، شين ۽ انهن نتيجن ۾ دماغ جي اندر تصورن سان لاڳاپيل لفظ وري انهن جون معنائون مسلسل تبديل ڪندو رھي ٿو. ھزارين سالن جي ڳالهہ کي پاسي تي رکي گذريل ڪجهہ ئي…
سنڌي ٻوليءَ جو گل، وري گلاب، وري جلاب
اصل ۾ سنڌي ٻوليءَ اندر ھن جو ئي نالو گل آھي. جنھن کي عام طور تي اسان سڀ وري ”گلاب“ ڪري سڏيون. پر اھو اصل ۾ گلاب نہ پر گل آھي. ڇوتہ فارسي ٻوليءَ جي لفظ گلاب جي معنا آھي…
اِنڊِيگو، اِنڊ گو… اصل آھي ”سنڌ جو“
اھو ائين ئي آھي جيئن پاڻ وٽ ڪافي ٻول اھڙا ٿين جن پويان ”جِي“ يا ”ڪِي“ حالت اضافت طور ڪتب اچن، جيئن ”مُنھنجِي“ يعني ”مُون واري“، يا جيئن ”شاھ جِي“ يعني شاھ واري، ساڳيءَ رِيت ”سيٺارجا“ يعني سيٺارن جا، وغيرہ.…
ڏير لفظ، جيڪو صدين جون ڪھاڻيون سانڍيندو دنيا ۾ پيو ٿو گهمي!
اسين جنھن کي ڏير سڏيون سو آھي ”مڙس جو ڀاءُ“.جنھن کي ھندي، اڙدو سميت ھتان جون ٻيون ڪيئي ٻوليون وري ”ديور“ ڪري سڏين.صدين کان ٿيندو اھو پيو اچي تہ ڪنهن مهلا جي مڙس مرڻ تي ڪجهہ وقت گذرڻ کان مڙسھنس…
مسيت لفظ جو بڻ بڻياد
سڀ کان پھريون اھا ڳالهہ سمجهو تہ سنڌي ٻوليءَ ۾ ٻہ آواز ھڪٻئي ۾ ادل بدل ٿيندا رھندا آھن. تن ۾ ھڪ آھي ”س“ جو ۽ ٻيو آھي ”ھ“ جو. سنڌي ٻوليءَ ۾ انيڪ اھڙا ٻول آھن جن ۾ ”س“…
اٽي ڏڪر، تيليگو ۽ ڪرڪيٽ
اٽي ڏڪر کيڏڻ مھل جيڪو رانديگر تيڪبو ھئو اھو لاپ ۾ اڇليل اٽيءَ کي واپس گِلَ ڏانھن چست ڪري اڇليندو ھئو. جيڪڏھن سندس اڇليل اٽي گل تي رکيل ڏڪر کي لڳي وئي تہ معنا راند وئي، پر جيڪڏھن صفا ڀر…
ٿان، آسٿان، اوائلي لفظن جو پوري دنيا ۾ ڦھلاءُ
پاڻ وٽ ھي لفظ تمام گهڻو استعمال ٿئي. مال جو ٿانُ، جتي چوپائي مال کي ٻڌو وڃي. ٿانُ معنا ڪا اھڙي جڳھ جتي ڪنھن جيوَ کي ٽڪائي ۽ ٽيڪايو وڃي. ان ئي لفظ مان وري ٿاڻو بہ ٺھي ٿو. جنھن…
بڻيادي ٻول عربيءَ جو قُبو آھي يا سنڌي ٻول ڪُٻو؟
ڏکڻ ايشيائي ٻولين جي ٻجن تي ڪم ڪندي ڪندي اچانڪ مسٽر آندراس راجڪي جي لغت ”عربڪ اٽملاجيڪل ڊڪشنري“ تي پئي، جنھن ۾ ھن صاحب عربي ٻوليءَ جي لڳ ڀڳ 7758 ٻولن جي ٻجن تي ڪم ڪيو آھي جيڪا لغت 2002…
پ اکر جو پڙ ۽ سندس ھڪ ڪمال جو رخ
سنڌي ٻوليءَ ۾ ھن آواز واري اکر جو گهڻو تڻو تعلق پيار پريت سان گڏ ڌرتيءَ سان آھي. پ سان ٻين اکرن جيان اڪيچار جيڪي لفظ نڪرن ٿا تن ۾ ڌرتيءَ سان لاڳاپيل الائجي ڪيترا لفظ ان سان کي نڪرن…