Category سنڌي ٻولي

ھن ڀاڱي ۾ اوھان امر فياض جون لکيل اھي لکڻيون پڙھي سگهندا جيڪي ھُن انساني ٻولين ۽ خاص ڪري سنڌي ٻوليءَ، ان جي بڻ بڻياد، دنيا جھان ۾ ٿيندڙ ٻولين جي تحقيقن آڌار سنڌي ٻوليءَ جي قد ڪاٺ تي سائنسي انداز ۾ لکيون آھن. ھن ڀاڱي ۾ اوھان کي سنڌي ٻوليءَ قدامت بابت پڻ سٺو مواد ملي ويندو.

 

ونواھ جيڪو اصل ۾ آھي وڻ + واھ معنا وڻڻ جو رستو

ھي لفظ پنھنجي اندر ۾ ھڪ وڏي معنا ۽ پس منظر رکي ٿو. ٺيٺ سنڌيءَ ۾ ائين چئجي تہ ڪنوار جي وهانءَ کان اڳ جسماني طور تي ٺاھ ٺوه ۽ ان کي ذھني طور تي مڙس سان پريتڙي ڪرڻ جي…

وڌيڪ پڙهوونواھ جيڪو اصل ۾ آھي وڻ + واھ معنا وڻڻ جو رستو

لوڪ ڏاھپ جا پرماري صنعتڪار ۽ اسان جا ادارا

ھيرڻ جو پن تيل سان سيڪي، سُڪي ڌڪ وٽ ٻڌي ڇڏبو ھئو، وري سور کي ڀڃڻ لاءِ ھيڊ جاڻ ۽ ڳڙ جي لُپري ٺاھي ٻڌبي آھي. لڳي جو ڪو ڪنڊو پير ۾ تہ بصر کي سيڪي ان سان ٻڌبو تہ…

وڌيڪ پڙهولوڪ ڏاھپ جا پرماري صنعتڪار ۽ اسان جا ادارا

لفظ بصر جي لکت ۾ ”س“ جي جڳھ تي ”ص“ ڇو آيو؟

اھو سوال الائي مسلسل منھنجي اندر ۾ ھُرندو آھي تہ اسان وٽ زرعي سماج ۾ اوائلي پوک وَسل، وَسر، بَسرَ جيڪو ھاڻي لکت ۾ ”بصر“ پيو لکجي، تنھن ۾ ”ص“ ڪٿان آيو ۽ اھو انت ۾ آھي ڇا؟ عربي ٻوليءَ…

وڌيڪ پڙهولفظ بصر جي لکت ۾ ”س“ جي جڳھ تي ”ص“ ڇو آيو؟

صرف باھ جو اسم ڏسو ۽ ان جو شجرو تپاسيو

لڳي ائين ٿو تہ باھ لاءِ پھريون اوائلي لفظ ”ڀا“ آھي، جيڪو موھن جي دڙي جيان ئي پراڻو آھي. جنھن جي جديد معنا آھي چمڪو، تجلو، تڙڪو، روشني وغيرہ. ياد رھي تہ صبح واري پرڀات ۾ جيڪا وچ ۾ اھا…

وڌيڪ پڙهوصرف باھ جو اسم ڏسو ۽ ان جو شجرو تپاسيو

سنڌي ٻوليءَ ۾ ”و“ جي آواز وارا لفظ انساني زندگيءَ ۾ ڇا کي ٿا ٻڌائين؟

ٺيٺ سنڌي ٻوليءَ جي 3271 انھن مکيه لفظن کي جاچيو ويو جيڪي ”و“ جي آواز سان شروع ٿين ٿا، تہ عجيب نتيجو مليو. اسان کي 3092 اھڙا لفظ مليا جن جو لاڳاپو چرپر سان مليو. معنا جنھن ۾ زندگيءَ جو…

وڌيڪ پڙهوسنڌي ٻوليءَ ۾ ”و“ جي آواز وارا لفظ انساني زندگيءَ ۾ ڇا کي ٿا ٻڌائين؟

سنڌي لفظ ”جيوَ“ جو دلچسپ سفر – جنھن يورپي ٻولين ۾ انيڪ لفظ ٺاھيا!

ھي ڏسو سنڌي ٻوليءَ جي پاڙ جو ھڪ لفظ ”جِيوُ“، جنھن مان وري ھتي ئي جيوت، جيئڻ، جياريو وغيره لفظ نڪرن ٿا، پر اڃا ان جي اندر ڌاتو لفظ ڏسندئو ته ”جي“ به پيو اٿس. جن جو سڌو مطلب جيون…

وڌيڪ پڙهوسنڌي لفظ ”جيوَ“ جو دلچسپ سفر – جنھن يورپي ٻولين ۾ انيڪ لفظ ٺاھيا!

ٻنڌڻ وارو ٻنڌ، جيڪو ٿيندو ٻَڌ پوءِ بند ۽ پوءِ ڏسو ھن لفظ جو سفر

پاڻ چوندا آھيون: ”ابا مال ٻڌي ڇڏيئي؟“”درياھ جي بند سان ماڻهو ڏٺاسين!“”ڀائو! واھ جو ھمراھن جي ٻڌي آھي!“”ابا! پاڻي ٻڌي ڇڏيئي؟“۽ ھن قسم جي جملن سان پنھنجي ٻولي ڀري پئي آھي. جنھن ۾ ”ٻڌ“ لفظ واري پاڙ ٿيندي آھي سُڪ…

وڌيڪ پڙهوٻنڌڻ وارو ٻنڌ، جيڪو ٿيندو ٻَڌ پوءِ بند ۽ پوءِ ڏسو ھن لفظ جو سفر

ارج، ارجن، آرگيو، معنا اڇو اجرو ٿيڻ

ڪنھن شئي کي اڇو اجرو ڪجي تہ ان کي ڌوئي پوئي صاف ڪري اگهي سُگهي رکبو تہ اھا اڇري اجري ٿي ويندي آھي. سنڌي ٻوليءَ ۾ ”اڇو اجرو ٿيڻ“ ھڪ محاورو پڻ آھي جيڪو تڏھن ڪتب اچي جڏھن ڪنھن شئي…

وڌيڪ پڙهوارج، ارجن، آرگيو، معنا اڇو اجرو ٿيڻ

سنڌي ٻوليءَ جي لفظ ”اڏ“ (-ad)، جنھن دنيا جي ٻولين کي اڏي ڇڏيو

سنڌي ٻولي ڳالهائڻ مھل پوري پوري سريلي آھي. پوري پوري انڪري جو ڳالهائڻ وقت ھر لفظ جو آخري اکر بہ ڪنھن نہ ڪنھن سُر کي چٽو ڪيل ھوندو اٿس. زير ھجي يا زبر يا وري پيش.. پر انھن سرن جو…

وڌيڪ پڙهوسنڌي ٻوليءَ جي لفظ ”اڏ“ (-ad)، جنھن دنيا جي ٻولين کي اڏي ڇڏيو