سنڌي الفابيٽ؛ ڪجهہ حقيقتون
اڳين ڀيري مان سنڌي ٻوليءَ تي ڳالھايو ھئو، تہ اھا ڪيئن فطري ٻولي آھي ۽ ان ۾ ڪيترو دم آھي. اميد رکي ھئم تہ منھنجي اھا لکڻي اوھان سڀني کي سوچڻ جا ڪجھ نوان دڳ ڏيڻ ۾ ڪجھ نہ ڪجھ…
ھن ڀاڱي ۾ اوھان امر فياض جون لکيل اھي لکڻيون پڙھي سگهندا جيڪي ھُن انساني ٻولين ۽ خاص ڪري سنڌي ٻوليءَ، ان جي بڻ بڻياد، دنيا جھان ۾ ٿيندڙ ٻولين جي تحقيقن آڌار سنڌي ٻوليءَ جي قد ڪاٺ تي سائنسي انداز ۾ لکيون آھن. ھن ڀاڱي ۾ اوھان کي سنڌي ٻوليءَ قدامت بابت پڻ سٺو مواد ملي ويندو.
اڳين ڀيري مان سنڌي ٻوليءَ تي ڳالھايو ھئو، تہ اھا ڪيئن فطري ٻولي آھي ۽ ان ۾ ڪيترو دم آھي. اميد رکي ھئم تہ منھنجي اھا لکڻي اوھان سڀني کي سوچڻ جا ڪجھ نوان دڳ ڏيڻ ۾ ڪجھ نہ ڪجھ…
جڏھن مان ڄائو ھئم ان کان ٺيڪ ھڪ سال پوءِ يعني 1968ع ۾ سئزلينڊ جي ھڪ مٿي ڦريي محقق نالي ايرڪ وان ڊينيڪِن جو ڪتاب ”خدائن جون بَگِيون“ (Chariots of the Gods) شايع ٿيو ھئو جنھن ۾ ھن صاحب دنيا…
ٻولي لوڪ جي ملڪيت ھوندي آھي، جنھن کي لوڪ پنھنجي سولائپ آڌار ٻولن جي اچارڻ کي مَٽيندو ۽ سھنجو ڪندو ويندو آھي. ٻوليدان اصل ۾ ٻولين جا خالق نہ ھوندا آھن، پر اھي لوڪ جي ڳالهايل ٻوليءَ کي محفوظ ڪندا…
مغربي ٻوليدانن جو ھڪ مضبوط ٽولو پروٽو انڊين ٻولين جو شجرو ڪجهہ ھيئن ٻڌائي ٿو: ”سڀ کان پھريون انڊو ٻولي ٿي جتان ڪيترين ٻين ٻولين سميت مغربي ٻوليون جوڙجڪ ۾ آيون. پاڻ واري ٻوليءَ بابت وري ھو چون ٿا تہ…

پھريون تہ اھو سمجهو تہ فطري ٻوليءَ جي سڃاڻپ ڪيئن ڪجي ٿي؟مثال سنڌيءَ جو ئي ٿا وٺون. انگريزيءَ جو ھڪ لفظ آھي (Come) جنھن کي سنڌيءَ ٻوليءَ ۾ اسان وٽ ٻہ لفظ آھن. ھاڻي ھڪ تجربو ڪريو. ”اچ“ کي ڊگهو…