ٻولي، ٻوليدان ۽ لوڪ
ٻولي لوڪ جي ملڪيت ھوندي آھي، جنھن کي لوڪ پنھنجي سولائپ آڌار ٻولن جي اچارڻ کي مَٽيندو ۽ سھنجو ڪندو ويندو آھي. ٻوليدان اصل ۾ ٻولين جا خالق نہ ھوندا آھن، پر اھي لوڪ جي ڳالهايل ٻوليءَ کي محفوظ ڪندا…
Category لکڻيون
امر فياض جون سماجي سائنس آڌار اسان جي سنڌي سماج بابت ھتي لکڻيون موجود آھن جيڪي ھُن ڪافي وقت کان لکندو پيو اچي. ھن ڀاڱي ۾ اوھان سندس خيالن کان آگاھ ٿيندا جيڪي ٺيٺ سندس خيال آھن، جن ۾ ھُو سوچڻ جي سگهہ بابت کلي نموني ڳالهائي ٿو ۽ اسان سڀني کي اھا نينڍ ڏئي ٿو تہ آزاد نموني سان اوھان پڻ سوچي گڏيل سھڪار سان ھن سماج ۾ تعميري ڪردار ادا ڪريو.
وڌيڪ پڙهوٻولي، ٻوليدان ۽ لوڪ
ايجها ڪم ڪريجي… جنھن وچ الله آپ بڻيجي
مان ڪجهہ وقت اڳ بہ چيو هئو تہ اسان کي هن مھل ”اقوال زرين“ کان وڌيڪ ”افعال زرين“ جي ضرورت آهي. سڌي ڳالهہ آهي تہ ڳوٺن ۾ ڪم ڪارين خاص ڪري اڏن، واهين ۾ کاٽي ڪرڻ مھل، لاباري مھل، يا…
خوابن کان خرابن تائين جي ترقيءَ جو دؤر
گذريل ڪالم ۾ پاڻ جديديت پڄاڻان يا سچ پڄاڻان تي ڳالهايو ھئوسين جنھن ۾ ڪوڙ کي ڪيئن سچ ڪري پيش ڪيو ويو آھي ۽ اصل شئي کي ڪيئن مشڪوڪ بڻايو ويو آھي ۽ اھو بہ تہ ڪيئن ھاڻي مارڪيٽ اسان…
ثقافت کي عقيدائي روش نہ پر مارڪيٽ جي ضرورت آھي
ثقافت يا جنھن کي اڄڪلهہ جي عام ٻوليءَ ۾ ڪلچر سڏجي ٿو اھو آھي ڇا؟ صفا سولي ۽ تُز تشريح جي ڪجي تہ ائين سمجهو تہ ”ڪلچر معنا تخليق“، مطلب ھر اھا شيءِ يا ريت جيڪا اسان ٺاھي ھجي، اھا…
تعليم، استاد ۽ نصاب
ھتي سڀ سماجي نقاد گهٽ ۾ گهٽ ان ڳالهہ تي يڪجا آھن تہ ھي اڌريل معاشرو صرف تعليم سان ئي سڌري سگهي ٿو، سو پنھنجا ٻار پڙهايو. وري ان ڳالهہ تي بہ سڀ ھم خيال آھن تہ جيڪو نصاب پڙهايو…
اڳتي وڌو ان کان اڳ جو پوئتي ڌڪيا وڃو
ھن وقت مون کي ٻہ ڏھاڪا اڳ رليز ٿيل ڀارتي فلم چميلي پئي ياد اچي، جنھن ۾ چميلي نالي وئيشيا جنھن جو ڪردار ڪرينہ ڪپور واھ جو نڀايو آھي سا شديد بارش ۾ ڦاٿل فلم جي مک ڪردار امن ڪپور…
ھر فن مولا، پر ڪم اڌورو
ڌرتيءَ تي جڏھن آدمشماري گهڻي نہ ھوندي ھُئي تڏھن ڏاھپ بہ ان نسبت سان اوتري ئي گهٽ ھُئي. علم و دانش وارا ماڻهو صرف حڪيم ئي نہ ھوندا ھئا پر اھي حڪمت سان گڏ، ماڻهن جا فيصلا ڦڙا بہ ڪندا…
ھڪ بينام ڪرپشن جي ڪٿا
اِھا گُذريل مھيني جُون جي اُڻٽيھ تاريخ جِي رپورٽ آھي جنھن تي گورنمينٽ ڪاليج وومين يونيورسٽي سيالڪوٽ جي پنجين ڪانووڪيشن کي خطاب ڪندي مُلڪي بچاءَ جي وفاقي وزير خواجا محمد آصف چيو پئي تہ: ”حڪومت ميڊيڪل جي هڪ شاگرد کي…
ھڪ وک اڳتي ٻہ وکون پوئتي
جڏھن ٻي مھاڀاري جنگ رُڪجي وئي، امن قائم ٿيو ھئو، تڏھن اوھان محسوس ڪيو ھوندو تہ ھن ٻي عالمي جنگ ۾ بظاھر تہ اتحادي کٽن ٿا، پر ائين نہ ھئو. اصل فتح مارڪيٽ، ۽ انڊسٽريءَ کي ھلائڻ واري سرمائيدار جي…
ھوائون نہ روڪيو
مغربي ٻوليدانن جو ھڪ مضبوط ٽولو پروٽو انڊين ٻولين جو شجرو ڪجهہ ھيئن ٻڌائي ٿو: ”سڀ کان پھريون انڊو ٻولي ٿي جتان ڪيترين ٻين ٻولين سميت مغربي ٻوليون جوڙجڪ ۾ آيون. پاڻ واري ٻوليءَ بابت وري ھو چون ٿا تہ…
اظھار جي آزادي يا آوارگي
ھڪ پاسي جنھن وقت يونان جو وڏو ڏاھو سقراط دليلن سان چڱن ڀلن جون واڇون گودو ڪندو رھندو ھئو تہ ٻئي پاسي سندس زال زينٿپي کيس سدائين اڻ ٻڌو ڪندي آئي ھئي، رھندو کھندو ڪاوڙ ۾ اچي مڙس مٿان ھڪ…
سنڌي ٻولي فطري ٻولي آھي.
پھريون تہ اھو سمجهو تہ فطري ٻوليءَ جي سڃاڻپ ڪيئن ڪجي ٿي؟مثال سنڌيءَ جو ئي ٿا وٺون. انگريزيءَ جو ھڪ لفظ آھي (Come) جنھن کي سنڌيءَ ٻوليءَ ۾ اسان وٽ ٻہ لفظ آھن. ھاڻي ھڪ تجربو ڪريو. ”اچ“ کي ڊگهو…