ڪجهہ ٻولن، لغتن ۽ تصورن جي باري ۾

ارڙهين صديءَ جي وچين ڏھاڪي ۾ دنيا تي راڄ ڪندڙ انگريزي ٻوليءَ جي پھرين ڊڪشنري، ڪلاسڪيل دور جي بھترين ٻوليدان سيموئيل جانسن پاران ترتيب ڏني وئي ھئي، جنھن ۾ لڳ ڀڳ اڍائي ھزار انگريزي ٻوليءَ ۾ عام رائج لفظن کي…
امر فياض جون سماجي سائنس آڌار اسان جي سنڌي سماج بابت ھتي لکڻيون موجود آھن جيڪي ھُن ڪافي وقت کان لکندو پيو اچي. ھن ڀاڱي ۾ اوھان سندس خيالن کان آگاھ ٿيندا جيڪي ٺيٺ سندس خيال آھن، جن ۾ ھُو سوچڻ جي سگهہ بابت کلي نموني ڳالهائي ٿو ۽ اسان سڀني کي اھا نينڍ ڏئي ٿو تہ آزاد نموني سان اوھان پڻ سوچي گڏيل سھڪار سان ھن سماج ۾ تعميري ڪردار ادا ڪريو.

ارڙهين صديءَ جي وچين ڏھاڪي ۾ دنيا تي راڄ ڪندڙ انگريزي ٻوليءَ جي پھرين ڊڪشنري، ڪلاسڪيل دور جي بھترين ٻوليدان سيموئيل جانسن پاران ترتيب ڏني وئي ھئي، جنھن ۾ لڳ ڀڳ اڍائي ھزار انگريزي ٻوليءَ ۾ عام رائج لفظن کي…

هن مھل مونکي ميڊم نورجھان جو هڪ فلمي گانو پيو ياد اچي. هو جيڪو آهي نہ: ”کہاں تک سنوگے، کہاں تک سنائوں؟“ ان ۾ هڪ مصرحو آهي تہ:“حضور آپ پر اک جہاں کی نظر ہے، نگاہِ کرم کا مگر مجھ…

مون کي اھا ڳالهہ اڃا سمجهہ ۾ ناھي ايندي تہ اسان سڀ گڏجي ان ڳالهہ تي احتجاج ڇو نہ ٿا ڪريون تہ اسان جي يونيورسٽين مان ”پوليٽيڪل سائنس“ جون ڊپارٽمنٽون بند ڪيون وڃن، جن مان اسان جا ٻار پڙهي عملي…

اھا ڳالهہ 2004 جي جولاءِ جي آھي جنھن ۾ اٽليءَ جي مونزا شھر واري ٽائون ڪائونسل ۾ ھڪ قانون پاس ڪيو ويو جنھن قانون ۾ سموري شھر جي گهرن يا آفيسن ۾ ڊيڪوريشن لاءِ شيشي جي انهن وڏين برنين، جن…

انتھائي تيزيءَ سان بدلجندڙ ھن جديد دؤر ۾، سوشل ميڊيا اسان جي زندگيءَ جو هڪ لازمي حصو بڻجي چڪو آهي. گهڻو ڪري ھتي اسان جا ماڻهو پنھنجي ڏينھن جي شروعات سوشل ميڊيا جي اڪائونٽن جي چڪاس سان ڪندا آهن ۽…

پير حسام الدين راشديءَ ھڪ ڪمال جي ڳالهہ ڪئي ھئي تہ: ”ھر ڳالهہ، ھر ماڻهوءَ سان، ھر ھنڌ ۽ ھر وقت نہ ڪجي، جيڪڏھن ڪو ڪري ٿو تہ اھو بيوقوف ھوندو آھي.!“ مان وري سائينءَ جي ڳالهہ کي ٿورڙو اڳتي…

ٻارھن سال اڳ مون اقوام متحدہ جي ملازمت ڇڏي پنھنجو پاڻ ٻولين جي ڊجيٽائيزيشن لاءِ وقف ڪري ڇڏيو ھئو. اها ٻي ڳالهہ تہ ائين ڇو ٿيو ۽ ان پرڪشش ملازمت کي ”يارو ياري“ ڪرڻ کان پوءِ مون سان ڇا ڇا…
اھا بہ ڪيڏي نہ عجب جوڳي ڳالهہ آھي تہ سنڌي ٻوليءَ جي پھرين لغت ۽ گرامر ترتيب ڏيندڙ گورو ڪيپٽين جارج اسٽيڪ اڄ کان پوڻا ٻہ سئو سال سنڌي ٻوليءَ لاءِ جيڪي لفظ ھن پنھنجي ترتيب ٿيل گرامر جي مھاڳ…
اھو سن 1847ع جو مارچ مھينو ھئو جنھن ۾ سنڌي ٻوليءَ جي گرامر کي ترتيب ڏئي ان وقت جي ڊپٽي ڪليڪٽر ڪئپٽن جارج اسٽيڪ ان گرامر واري ڪتاب جي مھاڳ ۾ وڏي ڪرب سان لکيو ھئو تہ: ”مون کي سنڌ…
اڳين ڀيري مان سنڌي ٻوليءَ تي ڳالھايو ھئو، تہ اھا ڪيئن فطري ٻولي آھي ۽ ان ۾ ڪيترو دم آھي. اميد رکي ھئم تہ منھنجي اھا لکڻي اوھان سڀني کي سوچڻ جا ڪجھ نوان دڳ ڏيڻ ۾ ڪجھ نہ ڪجھ…
انساني تاريخ ۾ سياست جي علم تي پھريون ڪتاب جيڪو لکيو ويو ھُئو اھو ڪنھن يوناني يا وديسي ڏاھي نہ پر ھتان جي ئي تھذيب جي ”ڪوٽليي چاڻڪيي“ جو لکيل ”ارٿ شاستر“ آھي، جيڪو ھن حضرت عيسیٰ عليہ السلام کان…
جڏھن مان ڄائو ھئم ان کان ٺيڪ ھڪ سال پوءِ يعني 1968ع ۾ سئزلينڊ جي ھڪ مٿي ڦريي محقق نالي ايرڪ وان ڊينيڪِن جو ڪتاب ”خدائن جون بَگِيون“ (Chariots of the Gods) شايع ٿيو ھئو جنھن ۾ ھن صاحب دنيا…